Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên của cả hệ thống chính trị, trong đó lực lượng Công an nhân dân giữ vai trò nòng cốt trong bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội, thông tin về hoạt động của các cơ quan nhà nước, lực lượng thực thi pháp luật được lan truyền nhanh chóng, đa chiều. Đây vừa là điều kiện để người dân tiếp cận thông tin, giám sát hoạt động công vụ, vừa tạo ra những thách thức mới khi một số thông tin thiếu chính xác, phiến diện, thậm chí xuyên tạc có thể được phát tán với tốc độ lớn.
Trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông, lực lượng Cảnh sát giao thông là lực lượng thường xuyên trực tiếp tiếp xúc với người dân thông qua hoạt động tuần tra, kiểm soát, phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm. Do tính chất trực tiếp, thường xuyên và liên quan đến quyền, nghĩa vụ của đông đảo người tham gia giao thông, mỗi vụ việc xử lý vi phạm đều có thể trở thành nội dung được chia sẻ, bình luận trên mạng xã hội. Bên cạnh những phản ánh chính đáng của người dân, có thể xuất hiện những nội dung chỉ phản ánh một phần sự việc, cắt ghép hình ảnh, bỏ qua bối cảnh hoặc đưa ra nhận định chưa có căn cứ, từ đó tạo cách nhìn phiến diện về hoạt động của lực lượng Cảnh sát giao thông.
Cần nhận thức rõ rằng, xử lý vi phạm trật tự, an toàn giao thông trước hết là hoạt động thực thi pháp luật, được tiến hành trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và trình tự, thủ tục do pháp luật quy định. Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/01/2025 đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông; đồng thời quy định cụ thể trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc chấp hành và bảo đảm an toàn giao thông. Việc Cảnh sát giao thông dừng phương tiện, kiểm tra, lập biên bản, xử lý vi phạm, áp dụng các biện pháp theo thẩm quyền trong những trường hợp pháp luật quy định không phải là hoạt động tùy tiện mà là một trong những biện pháp thực hiện chức năng quản lý nhà nước về trật tự, an toàn giao thông. Mục tiêu cuối cùng của việc xử lý vi phạm không đơn thuần là áp dụng một hình thức xử phạt đối với người vi phạm, mà quan trọng hơn là phòng ngừa hành vi nguy hiểm, duy trì kỷ cương pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành của người tham gia giao thông và bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tài sản của Nhân dân. Vì vậy, trước những luận điệu cho rằng việc tăng cường xử lý vi phạm giao thông chỉ nhằm “phạt tiền”, “gây khó khăn cho người dân” hoặc nhằm mục đích khác ngoài bảo đảm an toàn giao thông, cần nhìn nhận vấn đề trên cơ sở đầy đủ của pháp luật, thực tiễn tai nạn giao thông và yêu cầu bảo vệ tính mạng, sức khỏe của người dân. Một trong những phương thức thường được sử dụng để tạo ra nhận thức sai lệch là lấy một vụ việc cá biệt rồi khái quát thành nhận định về toàn bộ lực lượng; sử dụng một đoạn video ngắn nhưng không phản ánh đầy đủ diễn biến trước và sau vụ việc; chỉ đưa hình ảnh người dân bị xử lý mà không nêu hành vi vi phạm, căn cứ pháp lý hoặc kết quả xác minh. Một số nội dung khác có thể cổ súy tâm lý xem nhẹ pháp luật giao thông, coi việc vi phạm là bình thường, từ đó tạo tâm lý đối lập giữa người tham gia giao thông với lực lượng thực thi pháp luật. Nếu không được kiểm chứng và cung cấp thông tin đầy đủ, những nội dung như vậy có thể tác động đến nhận thức của một bộ phận người dân, làm giảm sự đồng thuận xã hội đối với công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông.
Do đó, đấu tranh với các luận điệu xuyên tạc về hoạt động của lực lượng Cảnh sát giao thông phải được tiến hành chủ động, kịp thời, có căn cứ và thuyết phục. Khi xuất hiện thông tin sai lệch liên quan đến một vụ việc cụ thể, cần nhanh chóng xác minh diễn biến, làm rõ căn cứ pháp lý, quy trình thực hiện nhiệm vụ và kết quả xử lý; trên cơ sở đó cung cấp thông tin chính xác cho cơ quan báo chí, người dân và các kênh truyền thông chính thống. Không nên để khoảng trống thông tin kéo dài, bởi khi thông tin chính thống chưa được cung cấp, những suy đoán chủ quan hoặc thông tin chưa được kiểm chứng có thể tiếp tục lan truyền và gây hiểu nhầm. Tuy nhiên, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không đồng nghĩa với việc phủ nhận hoặc né tránh những phản ánh của người dân đối với hoạt động của lực lượng Cảnh sát giao thông. Phản ánh, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo của công dân đúng quy định pháp luật cần được tôn trọng, tiếp nhận và kiểm tra. Nếu cán bộ, chiến sĩ có thiếu sót, sai phạm thì phải xác minh, xử lý nghiêm minh theo quy định. Đây chính là cơ sở để phân biệt giữa một sai phạm cá biệt của cá nhân với chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và hoạt động của toàn lực lượng. Việc xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm trong thi hành công vụ không làm suy giảm uy tín của lực lượng mà ngược lại góp phần xây dựng lực lượng trong sạch, vững mạnh, củng cố niềm tin của Nhân dân. Cùng với đó, nâng cao chất lượng thực thi công vụ của mỗi cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát giao thông là giải pháp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Mỗi cán bộ khi thực hiện nhiệm vụ phải bảo đảm đúng pháp luật, đúng quy trình, đúng điều lệnh; có thái độ chuẩn mực, tôn trọng Nhân dân, giải thích rõ hành vi vi phạm và căn cứ xử lý. Không để xảy ra tình trạng hách dịch, thiếu chuẩn mực, gây phiền hà hoặc tranh luận thiếu kiềm chế với người dân. Trong điều kiện hiện nay, hầu hết các hoạt động trên đường đều có khả năng được ghi hình và chia sẻ trên mạng xã hội, vì vậy mỗi hành động, lời nói của cán bộ Cảnh sát giao thông không chỉ tác động đến cá nhân mà còn có thể ảnh hưởng đến hình ảnh của cả lực lượng Công an nhân dân.
Đặc biệt, cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ trong tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm. Hệ thống camera giám sát, thiết bị ghi hình, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, dữ liệu điện tử và các hệ thống chỉ huy, điều hành giao thông không chỉ nâng cao hiệu quả phát hiện, xử lý vi phạm mà còn tạo ra nguồn dữ liệu khách quan để kiểm chứng các vụ việc khi phát sinh tranh chấp hoặc thông tin trái chiều. Việc tăng cường công nghệ phải đi đôi với quản lý chặt chẽ, bảo đảm tính chính xác, an toàn, bảo mật và giá trị pháp lý của dữ liệu. Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền pháp luật về trật tự, an toàn giao thông cần được đổi mới cả về nội dung và phương thức. Không chỉ tuyên truyền “không được làm gì” mà cần giải thích “vì sao phải chấp hành”, những hậu quả có thể xảy ra nếu vi phạm và ý nghĩa của việc xử lý vi phạm đối với bảo vệ tính mạng, sức khỏe của cộng đồng. Đặc biệt, cần tập trung tuyên truyền những hành vi có nguy cơ cao gây tai nạn như vi phạm nồng độ cồn, chạy quá tốc độ, vượt đèn đỏ, đi ngược chiều, sử dụng điện thoại khi điều khiển phương tiện, chở quá số người, chở hàng quá tải… Khi người dân hiểu rõ mục đích của quy định pháp luật và thấy được sự công bằng, minh bạch trong thực thi, khả năng bị tác động bởi thông tin xuyên tạc sẽ giảm. Trong tình hình hiện nay, đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông cần được thực hiện bằng phương châm lấy thực tiễn, pháp luật, sự minh bạch và hiệu quả phục vụ Nhân dân làm cơ sở. Mỗi cán bộ Cảnh sát giao thông phải vừa là người thực thi pháp luật, vừa là tuyên truyền viên, người hướng dẫn và cầu nối giữa lực lượng Công an với Nhân dân. Khi pháp luật được thực hiện nghiêm minh, cán bộ ứng xử chuẩn mực, thông tin được cung cấp kịp thời, công nghệ được sử dụng để tăng tính khách quan và những sai phạm được xử lý công bằng, thì đó chính là cơ sở thực tiễn vững chắc nhất để đấu tranh với các luận điệu xuyên tạc.
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông vì vậy không phải là nhiệm vụ tách rời công tác chuyên môn, mà phải được đặt ngay trong từng ca tuần tra, từng trường hợp xử lý vi phạm, từng hoạt động tuyên truyền và từng hành vi ứng xử của cán bộ, chiến sĩ. Thực hiện tốt nhiệm vụ bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, xây dựng hình ảnh người Cảnh sát giao thông bản lĩnh, kỷ cương, nhân văn, chuyên nghiệp, tận tụy phục vụ Nhân dân chính là cách thiết thực góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và tạo “sức đề kháng” trước các thông tin sai trái, xuyên tạc; qua đó góp phần thực hiện hiệu quả nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.
Thiếu tá Nguyễn Văn Sơn - Khoa Cảnh sát giao thông